ขันโตก เป็นภาชนะใส่สำรับอาหารของล้านนาไทย ทำจากไม้ กลึง คนล้านนาเรียกว่า "เคี่ยนไม้" ให้มีลักษณะคล้ายถาดกลม มีเชิง และทาด้วยรัก หรือชาดเป็นสีแดง ขันโตก คล้ายตะลุ่มของภาคกลาง ทำด้วยไม้สัก มีขาสูงไม่เกิน 1 ศอก ให้พอดีกับเวลานั่งรับประทานอาหาร โดยตักอาหารใส่ถ้วยชามและวางไว้บนขันโตก ส่วนข้าวเหนียวจะใส่กล่องที่สานด้วยไม้ไผ่หรือใบลาน ใบตาล เรียกว่า "แอ่บข้าว"
ขันโตก มี 3 ขนาด คือ ขันโตกหลวง (สะโตกหลวง), ขันโตกฮาม (สะโตกทะราม), และขันโตกน้อย (สะโตกหน้อย)

ขันโตกดินเนอร์ เป็นประเพณีการเลี้ยงอาหารเย็นแบบขันโตก จนกลายมาเป็นงานที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยือนเชียงใหม่และร่วมรับประทานอาหารแบบขันโตก ขันโตกดินเนอร์ เริ่มมาประมาณปี พ.ศ. 2496 โดยนักธุรกิจคนสำคัญของเชียงใหม่ท่านหนึ่ง ได้จัดเลี้ยงรับแขกบ้านแขกเมืองทั้งชาวไทยภาคกลางและชาวต่างประเทศ โดยผสมผสานความคิดแบบตะวันตกและความต้องการที่จะรักษาวัฒนธรรมประเพณีและเศรษฐกิจของท้องถิ่นให้คงอยู่ตลอดไป และในปี พ.ศ.2504 - 2505 ได้มีงานจัดเลี้ยงอาหารเย็นแบบขันโตก โดยเรียกงานนั้นว่า "ขันโตกดินเนอร์" ทำให้งานขันโตกดินเนอร์นี้กลายเป็นประเพณีตั้งแต่นั้นมา โดยปัจจุบันการจัดงานเลี้ยงอาหารเย็นแบบขันโตก หรือที่เรียกว่า "ขันโตกดินเนอร์" เป็นที่ยอมรับและรู้จักของทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศเป็นอย่างดี เป็นสิ่งที่ชาวล้านนาควรจะได้รักษาประเพณีนี้ไว้

ปัจจุบันขันโตกดินเนอร์ได้กลายเป็นรายการหนึ่งของกลุ่มนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะชาวต่างประเทศที่ได้มาเยือนเชียงใหม่ ต่างต้องการประสบการณ์การร่วมรับประทานอาหารเย็นแบบขันโตก และในการจัดของบริษัทท่องเที่ยวร่วมกับฝ่ายจัดสถานที่ของการเลี้ยงแบบขันโตกดินเนอร์ ยังได้มีการประยุกต์ให้ที่นั่งมีทั้งแบบนั่งพื้นดั้งเดิมกับแบบนั่งโต๊ะ

การแสดงประกอบงานเลี้ยงแบบขันโตก การแห่ขันโตกจะใช้การฟ้อนเล็บ ฟ้อนเทียน นอกจากนั้นการแสดงอื่นๆ ที่จัดให้มีคือ ฟ้อนดาบ ฟ้อนเงี้ยว ฟ้อนน้อยใจยา ฟ้อนมุ้ยเชียงตา หรือฟ้อนสาวไหม รวมถึงการละเล่นประยุกต์ของชาวเขาเผ่าต่างๆ